Every single word and sentence of eloquent words have been selected and arranged in a purposeful and logical way. The Quranic researchers have sought to discover the way of relation and the philosophy of the arrangement (order and formation) of the Qur'anic verses since the Quran is the most eloquent word. The process (semantic relations) is also defined in this way in order to provide a simple understanding of how the verses of the Qur'anic chapters are related. The content of each sura is divided into several semantic domains and the relationship between these relations is examined based on this new process. In this paper, the process (semantic relations) is adapted to the two suras (Arabic: سورة, chapters) of Ash-Shams (Arabic: الشمس) and al-Layl (Arabic: اللیل) in a descriptive analytical method to find an answer to the question of how the application of the process of semantic relations leads to the discovery of the textual coherence of Suras Ash-Shams and al-Layl. Finally, it is concluded that there is a central semantic relation in each of these two surahs that the rest of the relations are arranged in different methods of expressing in order to prove or believability and better understanding of that central meaning.

تعریف­ نگاری، شاید مهم­ ترین نقشِ فرهنگ­ های یک­ زبانه باشد که بسته به هدف­ های نگارشِ آن­ ها و مخاطب ­ هایشان، به شیوه های گوناگون انجام می­ پذیرد. یکی از شیوه­ های تعریف­ نگاری، بهره­ گیری از روابط مفهومی در فرهنگِ لغت است. پژوهش حاضر، بر آن است تا بر مبنای روشی تحلیلی-توصیفی، اهمیت استفاده از روابط معنایی در تعریف ­ نگاری را برجسته نماید. به­ این منظور، با به کارگیری چارچوب نظری کاساگراند و هِیل (Casagrande & Hale, 1967)، روابط معنایی در تعریف نگاری نمونه ­ های استخراج شده از فرهنگ بزرگ سخن (Anvari, 2002) مورد واکاوی قرار گرفته ­ اند. نمونه ­ های پژوهش، با در نظر گرفتنِ این نکته که بتوانند حوزه­ های معنایی گوناگونی را در برگیرند، به صورت تصادفی انتخاب شدند. هدف از این بررسی، آن است که ببینیم آیا ­ به­ کارگیری روابط معنایی به کارآمدی بیشتری در تعریف ­ نگاری می ­ انجامد و آیا به­ کارگیری روابط معنایی در تعریف نگاری، نیازمندِ کاربردِ شیوه­ های متفاوتی در فرهنگ­ نویسی است؟ بررسی طبقه ­ بندیِ سیزده گانة روابط معنایی در چارچوبِ نظری پژوهش نشان داد که الگوی نظری موردِ اشاره به ­ دلیل دقت و ظرافت در مرزبندیِ میانِ روابط معنایی، شایستگیِ آن را دارد که در فرهنگ ­ های موضوعی با محوریت عناصر فرهنگ­ محورِ زبان، به کار گرفته شود. بررسی داده­ های پژوهش نشان می­ دهد که بهره ­ گیری از روابط مفهومی در تعریف­ نگاری­ های فرهنگ بزرگ سخن، بیشتر به صورت ترکیبی مرسوم بوده­ است.

هدف این پژوهش برجسته کردن مناسبت های انسان شناسی در حوزه معناشناسی تاویل است. برای این منظور، نگارنده ابتدا معناشناسی تاویل را بررسی می کند و افزون بر اشاره به دو معنای عام و خاص تعبیر، از ارتباط معنایی تاویل و تعبیر و تفسیر سخن می گوید. شرح نگاه مثبت و منفی ابن عربی به تاویل و تبیین ویژگی های فردی لازم برای تاویل، از بحث های دیگر این پژوهش است. تاویل در باور ابن عربی کلیدواژه ای هستی شناسانه است. باتوجه به مبانی او، درباره تناظر تاویل در سه کتاب تکوین و تدوین و نفس می توان سخن گفت. هر سه کتاب، تجلی حضرت حق است و حق، تاویل و حقیقت هر سه ظهور است. ایمان و تقوی و عمل به شریعت همچنین بصیرت و فراست الهی و آزادگی، از ویژگی های اصلی تاویل کننده است. علم صاحبان تاویل از نوع حق الیقین است و این خود نشان دهنده آن است که تاویل، علمی نظری و اکتسابی نیست، بلکه مبحثی از باب حضور و یافتن است. تاکید این عارف بزرگ بر به دست آوردن ویژگی هایی وجودی برای تاویل کننده، از نگاه انسان شناسانه او به تاویل خبر می دهد. نگارنده در هر دو رویکرد ایجابی و سلبی ابن عربی به تاویل، حکمت عملی و توجه به عمل را چیره می بیند.

استخراج جوامع، از موضوعات چالش­برانگیز و مهم در حوزه تحلیل شبکه‎های اجتماعی است. مکانیسم تشخیص جوامعی که به طور همزمان نیازهای توپولوژیکی و معنایی را برآورده سازد، اهمیت بیشتری پیدا کرده ‎است. اکثر مطالعات موجود بر روی ساختار شبکه، بدون توجه به ویژگی‎های معنایی، تمرکز دارند. حال اینکه، معنا و محتوای اجتماعی حاوی داده‎های ارزشمندی در مورد علایق، نگرانی‎ها و احساسات افراد است. راه‎حل‎های معنایی محض، منجر به از دست رفتن اطلاعات توپولوژیکی ارزشمند شبکه می‎شوند. روش‎های ادغامی موجود، ساختار و معنا را به صورت بنیادی و اساسی ترکیب نمی‎کنند. اغلب این الگوریتم‎ها به علت ماهیت طراحی، به یکی از روش‎های مذکور متمایل بوده و عملکرد محدودی دارند. در این مقاله یک روش مبتنی بر منطق فازی جهت شناسایی جوامع ارائه می‎شود. ابتدا معنا و ساختار در یک شبکه مشترک ترکیب و سپس جوامع استخراج می‎گردند. مجموعه‎ای از آزمایش‎های شبیه‎سازی جهت ارزیابی عملکرد روش پیشنهادی در مقایسه با سایر الگوریتم‎های موجود در سه زمینه ساختاری، معنایی و ادغامی با استفاده از مجموعه داده‎های مصنوعی و طبیعی در اندازه های مختلف گره ها، یال‎ها، ویژگی ها انجام شده‎است. نتایج حاصل نشان می دهند، روش پیشنهادی در رابطه با انسجام شبکه و ویژگی های گره ها به طور موثری عمل می کند.

در قرآن کریم واژه ی «طوبی» تنها یک بار در سیاق پاداش به مؤمنان در آیه ی 29 سوره ی رعد به کار رفته است. با وجود این، از عصر نزول قرآن تا زمان معاصر، بحثی دقیق و ساختارشناسانه از این لغت ارائه نشده است و ثمره ی پژوهش در حوزه ی شناخت معنای طوبی ارائه ی یک طبقه بندی ده گانه از معانی متفاوت است. یافته ها تا زمان حاضر به صورت تقلیدی میان تفاسیر و ترجمه ها انتقال یافته و گاه در سیر تاریخی، تطور ایجاد و معانی جدید پیدا شده است که برخی از این معانی با نقد جدی روبه روست و نیاز به پژوهش در حوزه ی معنایی واژه ی «طوبی» را دوچندان می کند. به نظر می رسد «طوبی» واژه ای غیرعربی است و به سریانی یا هندی بودن نزدیک تر است. همچنین بررسی این واژه در بافت آیه ی 29 سوره ی رعد و مطالعه ی مباحث ریشه شناختی در دو مرحله ی پیش از ظهور و پس از ظهور اسلام، دایره ی احتمال های معنایی «طوبی» را محدودتر کرده و سه معنای «بهشت»، «غبطه» و «سعادت» بر سایر معانی ترجیح داده شده است.

در قصّه های عامیانۀ کوتاه ایرانی، ممکن است بیش از یک سوژه وجود داشته باشد که بی شک این سوژه ها با توجه به افق معنایی و مسیر فرایند کنشی خود با یکدیگر ارتباطاتی برقرار می کنند؛ به همین سبب در این جا این مسأله مطرح می شود که سوژه ها در این قصّه ها دارای چه روابطی هستند؟ و افق معنایی که سوژه دنبال می کند، چه تأثیری بر روابط ایجادشده میان آن ها دارد؟ بنابراین در این پژوهش که با روش تحلیلی- توصیفی و متأثر از رویکرد نشانه- معناشناسی گفتمانی در روایت های کلاسیک انجام شده، تلاش شده است تا با بررسی 661 سوژه حاضر در مجموعه قصّه های عامیانۀ ایرانی که شامل 201 قصّۀ گردآوری شده به کوشش سیدابوالقاسم انجوی شیرازی در مجموعۀ چهار جلدی می شود؛ چگونگی روابط میان سوژه ها در قصّه های عامیانۀ کوتاه ایرانی بررسی و تحلیل شود؛ یافته های این پژوهش بیان کنندۀ این است که در این قصّه ها 13 گونه رابطه شامل روابطی چون: هم زیستی، تلاقی، واگرایی، تقابل، تعامل، هم سویی، برتری/ شکست، ابژه/ سوژه، تفاهم، دیالوگ، تقلید، خودبسندگی و رقابت میان سوژه ها شکل گرفته است که با توجه به مؤلفۀ افق معنایی که تعیین کنندۀ چگونگی رابطۀ سوژه ها با یکدیگر است؛ روابط یادشده میان سوژه ها در بیشتر موارد دچار دگرگونی می شوند که از دگرگونی آن ها 34 زنجیره های ارتباطی یک تا هشت حلقه ای میان سوژها شکل گرفته است.

«تربیت» به عنوان یکی از نیازهای بنیادین انسان، نقشی راهبردی در شکوفایی ظرفیت ها، تعالی اخلاقی و دستیابی به حیات طیبه ایفا می کند. با وجود جایگاه محوری این مفهوم در اندیشه اسلامی، تاکنون پژوهشی مستقل به تحلیل روابط معنایی واژه «تربیت» در سخنان حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام نپرداخته است. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد مضمون کاوی (تحلیل تماتیک)، به بررسی نظام مند واژگان و مفاهیم مرتبط با تربیت در دو منبع اصلی نهج البلاغه و غررالحکم پرداخته است. تحلیل ها در سه سطح کلمات، مضامین و شبکه معنایی صورت گرفته تا ساختار مفهومی دقیق تری از «تربیت» در گفتار آن حضرت ترسیم شود. یافته ها حاکی از آن است که «تربیت» در منظومه فکری حضرت امیر علیه السلام مفهومی چندساحتی، پویا و درهم تنیده است که تمامی ابعاد وجودی انسان را در برمی گیرد؛ افزون بر واژگان و مضامینی که به صورت صریح در کلام حضرت به موضوع تربیت اختصاص یافته اند، مؤلفه هایی مانند تزکیه نفس، تعلیم معارف قرآنی، هدایت الهی، عبرت گیری، نظم و انضباط، رشد و الگوپذیری، با نظام معناییِ تربیت در گفتار ایشان پیوند می یابند و در چارچوب مفهومی آن جای می گیرند. بر این اساس، تربیت نه فقط ناظر به پرورش اخلاقی یا رفتاری فرد، بلکه فرآیندی است که هم زمان منش، کنش و بینش انسان را هدف قرار می دهد. بازشناسی این روابط معنایی می تواند بستر مناسبی برای اصلاح ساختار «تربیت» و طراحی الگوهای آموزشی مبتنی بر حکمت علوی فراهم آورد.

هدف این پژوهش بررسی رابطه تیپ های شخصیتی (درونگرا - برونگرا)، هوش و جنسیت با شرطی سازی معنایی بوده است. روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی است. بدین منظور با روش نمونه گیری تصادفی نظامدار از بین دانشجویان ترم های اول و دوم رشته روان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن تعداد 94 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابتدا از نمونه آماری، آزمون های شخصیت آیزنک و هوش ریون به عمل آمد و سپس 25 واژه از طریق دستگاه ضبط صوت به صورت تصادفی و در چهار مرحله ارایه شد. آزمودنی ها هنگام شنیدن 9 واژه از فهرست کلمات، شوک برقی دریافت می کردند. بعد از شرطی سازی آزمودنی ها به این واژه ها، 25 واژه دیگر به صورت تصادفی ارایه شد که در بین آنها، 9 واژه هم معنا با واژه های شوک داده شده موجود بود. پاسخ برقی پوست آزمودنی ها به هنگام ارایه واژه های هم معنا اندازه گیری شد و در نهایت برای هر یک از آزمودنی ها یک نمره واحد به عنوان شاخص شرطی سازی به دست آمد. تحلیل داده ها به وسیله آزمون رگرسیون چندمتغیره نشان داد که تنها بین متغیر تیپ شخصیتی و شرطی سازی معنایی، رابطه معناداری وجود دارد (P<0.01). تحلیل واریانس دو طرفه برای هر یک از متغیرها نیز نشان داد که تعامل هیچ یک از آنها در شرطی سازی معنایی تاثیر ندارد (P>0.05). همچنین بین دختران و پسران و نیز افراد باهوش و دارای هوش متوسط از نظر شرطی سازی معنایی تفاوت وجود نداشت (P>0.05). اما بین دو گروه درونگرا و برونگرا از نظر شرطی سازی معنایی، تفاوت معنادار بود (P<0.01). بنابراین می توان نتیجه گرفت که آزمودنی های درونگرا سریع تر از آزمودنی های برونگرا شرطی می شوند و متغیرهای هوش و جنسیت با شرطی سازی معنایی رابطه ندارند.